Aankondiging


17 Jun 2015

Moord op de Middellandse Zee




Dit meisje staat symbool voor een migratiebeleid dat zichzelf langzaam heeft ontmenselijkt Dit meisje verdronk in de Middellandse Zee. Zij ligt hier niet per toeval. Dit meisje staat symbool voor een migratiebeleid dat zichzelf langzaam heeft ontmenselijkt. Niet alleen op zee, ook op land. Want zelfs als dit meisje de oversteek had gehaald, dan had ze een Europa leren kennen dat haar duidelijk had gemaakt: wij zien je liever gaan dan komen. Dit is allang geen nieuws meer : we gewennen er aan dat dagelijks honderden vluchtelingen, die in gammele bootjes Europa trachten te bereiken, verdrinken in de Middellandse Zee.
We voelen ons machteloos. We vinden dat de mensensmokkelaars hard moeten aangepakt worden, dan zullen er geen drenkelingen meer zijn en is ons geweten gesust. We kijken de andere kant op.

Op 27 april was het 12 jaar geleden dat Dorothee Sölle stierf. Voor mij, echter, leeft zij. We hebben nog elke dag te leren van haar “verzetstheologie”. De voornaamste drijfveer voor haar theologie, was haar verbijstering over het feit dat er in de tweede wereldoorlog mensen waren, die zagen wat er gebeurde, zonder dat zij daartegen iets deden. Ze waren toeschouwers van de grootste gruwelijkheden. Ze zegt daarover: ‘Ik was daar erg door van slag: het feit dat er mensen zijn die simpelweg toekijken. We hebben nu allemaal zo'n kast in de kamer die ons tot toeschouwer opvoedt: het centrale probleem in onze wereld. Deze manier van toeschouwen is niet veel beter dan die van destijds.’ Haar theologie druipt van verzet tegen zo’n “toeschouwerschap”…

We mogen nooit alleen maar ‘toeschouwen’, nooit achterover leunen in zelfgenoegzaamheid, nooit ‘ons de luxe veroorloven te leven zonder hoop’. Als we nl geen hoop meer hebben op een wereld andersom, dan zijn we onze humaniteit aan ’t verliezen. Machteloosheid in het beste geval en apathie in het slechtste zijn samen de dood in de pot. Het gaat er Sölle niet om dat we ons laten verlammen door de veelheid van problemen, of ons schuldig en verantwoordelijk voelen voor alles.

Het gaat haar erom dat we ons niet zodanig laten verlammen door de veelheid van problemen dat we daarom maar niets doen. Als christen, als kerk, móet je je mond opendoen. Zelfs als je de problemen niet kunt oplossen, kun je ze zichtbaar maken. Nodig is dus een volledige ommekeer in ons denken. We moeten ons bewust worden van de absurditeit van de wereld waarin wij leven : een wereld waarin twee soorten mensen bestaan : zij die het geluk hebben geboren te zijn in het welvarend gedeelte van de wereld en zij die dat niet zijn. Onze geesten zijn verziekt door een individueel en collectief egoïsme dat de eigen hoge levensstandaard wil veilig stellen desnoods ten koste van degenen die dat ontberen. De muren van Fort Europa moeten geslecht worden in onze geesten. We mogen onze grenzen niet sluiten voor wie in nood is. We moeten zorgen voor meer legale wegen voor immigratie zodat mensen niet verplicht worden op illegale levensgevaarlijke manieren naar hier te komen. Zolang ze niet op een menswaardige manier in hun land van herkomst kunnen leven, moeten we hen hier respectvol opvangen, zorgen voor huisvesting, gezondheidszorg en onderwijs, hen laten werken zodat ze voor zichzelf kunnen zorgen en een bijdrage leveren aan de samenleving. De staatlozen, irrepatrieerbaren en degenen voor wie om welke reden dan ook in de toekomst terugkeer naar hun land van herkomst geen optie is moeten hier kunnen blijven. We moeten de vluchtelingenkampen waar mensen in mensonwaardige omstandigheden in zomer en winter, in regen en wind, moeten overleven, ombouwen tot normale woningen met de nodige nutsvoorzieningen in afwachting dat ze naar hun dorpen en steden kunnen terugkeren. Verwoeste woningen en dorpen moeten bij de heropbouw geholpen worden. We moeten investeren in ‘ressetlement’ : Wereldwijd leven zo’n vijf miljoen mensen in vluchtelingenkampen.

Europa zou 1.000.000 en ons land zou 10.000 van de zwaksten en meest kwetsbaren - gezinnen en vooral alleenstaande moeders met kleine kinderen, zieken, gehandicapten en ouden van dagen – die geen enkele toekomst hebben, uit die kampen naar hier kunnen halen en hier hervestigen. Dit alles zal onnoemlijk veel geld kosten. Willen de welvarende landen dat wel ? Over de grenzen heen reikende solidariteit en een grote inspanning van ieder van ons is noodzakelijk!

Elie Wiesel zegt: Het tegendeel van liefde is niet haat,
Het tegendeel van hoop is niet vertwijfeling
Het tegendeel van geestelijke gezondheid en van gezond verstand is niet waanzin
Het tegendeel van herinnering heet niet vergeten, maar het tegendeel van liefde en hoop, van geestelijke gezondheid en gezond verstand en van herinnering – het tegendeel van dit alles heet onverschilligheid….

Niemand zal ons als kerk van onverschilligheid durven betichten, dat zou ook echt onterecht zijn. Maar misschien is het ondertussen hoog tijd geworden om als kerk nog es onze mond open te doen. Als we dat al zouden doen, zou er al een beetje meer zichtbaar worden van de wereld-anders-om.

Namens het PSC-in-beweging,
ds Ina Koeman mei 2015
met dank aan dhr Piet Willems, VLOS (VluchtelingenOnthaalSintNiklaas)